Od 2026 roku europejskie linie lotnicze nie dostają już bezpłatnych uprawnień do emisji CO2 w unijnym systemie ETS i muszą kupować wszystkie, których potrzebują. Wyniki za trzy kwartały pokazują, że rachunek rośnie, a dochodzą do tego koszty obowiązkowego udziału paliwa SAF.
Każda tona CO2 ma swoją cenę
W unijnym systemie handlu uprawnieniami do emisji (EU ETS) przewoźnik latający po Europie musi rozliczyć jedno uprawnienie za każdą tonę wyemitowanego dwutlenku węgla lub jego ekwiwalentu. Uprawnieniami handluje się na rynku, ale do tej pory linie lotnicze część z nich dostawały za darmo. W 2026 roku ta bezpłatna pula się skończyła. Podobny system działa w Wielkiej Brytanii i tam również zrezygnowano z darmowej alokacji.
Efekt widać w raportach finansowych. Grupa IAG, do której należą British Airways i Iberia, zapłaciła w pierwszych dziewięciu miesiącach 2026 roku 359 mln euro (ok. 395 mln dolarów) kosztów związanych z emisjami. To o 21% więcej niż rok wcześniej. Grupa wskazała, że do wzrostu przyczynił się koniec darmowych uprawnień w UE i Wielkiej Brytanii.
Do tego droższe paliwo SAF
Drugim składnikiem rachunku jest zrównoważone paliwo lotnicze (SAF). Unijne rozporządzenie ReFuelEU Aviation wymaga, aby paliwo lotnicze na lotniskach w UE zawierało co najmniej 2% SAF. Ten udział ma wzrosnąć do 6% w 2030 roku i do 70% w 2050 roku.
Przykłady z raportów największych grup:
- Air France-KLM podał łączne koszty uprawnień do emisji i SAF na poziomie 484 mln euro (ok. 532 mln dolarów) za dziewięć miesięcy do września, czyli około 9% więcej niż przed rokiem.
- Lufthansa spodziewa się, że obowiązek stosowania SAF kosztuje ją w 2026 roku 200 mln euro.
- Finnair szacuje dodatkowy koszt na około 10 mln euro (ok. 11 mln dolarów) na kwartał. Dyrektor finansowy przewoźnika uznał, że tak będzie również w kolejnych okresach.
Wszystko to dzieje się w momencie, gdy samo paliwo lotnicze jest drogie. Według danych z 13 listopada kosztowało 4,02 dolara za galon.
Co dalej z systemem ETS
Na stole leży propozycja rozszerzenia ETS na wylatujące z Europy loty międzynarodowe na dystansie do 5 000 km. Objęłaby ona część połączeń, ale pominęłaby większość tras do Stanów Zjednoczonych i Chin. Krytycy zwracają uwagę, że w ten sposób najdłuższe loty, a więc te o największej emisji, zostałyby poza systemem.
Co to oznacza dla pasażera z Polski
Zasady ETS obowiązują w całej UE, więc dotyczą też przewoźników latających z polskich lotnisk po Europie. Nie wiadomo jednak, w jakim stopniu linie przerzucą nowe koszty na klientów. Z samych wyników finansowych wynika tylko tyle, że dla przewoźników jest to teraz stała pozycja w rachunku. Pasażerowie mogą więc spodziewać się presji na ceny biletów, ale konkretne podwyżki zależą od polityki każdej linii i od konkurencji na trasie.
Z perspektywy ubezpieczeniowej warto pamiętać, że polisa turystyczna nie zwróci wyższej ceny biletu. Chroni natomiast przed kosztami, których podróżny nie jest w stanie przewidzieć: leczenia za granicą, rezygnacji z wyjazdu z powodów wskazanych w umowie czy zagubionego bagażu. Przy droższych biletach rośnie stawka, jaką tracimy, gdy wyjazd się nie odbędzie, dlatego przed zakupem sprawdźmy w ogólnych warunkach ubezpieczenia, jakie przyczyny rezygnacji są objęte ochroną i do jakiej kwoty.
Źródło: Skift – „Carbon Bills Climb for Europe’s Airlines as Free Permits End”
